شايد براي همه ما اتفاق بيفتد كه چنانچه زمان فراغتي براي مان فراهم شد، چطور در كنار خانواده بتوانيم از آن به بهترين شكل ممكن استفاده كنيم.

گذران اوقات فراغت يكي از دغدغه هاي مهم امروزي خانواده هاست. علي الخصوص در تابستان كه دانش آموزان و دانشجويان وقت بيشتري دارند و والدين سعي مي كنند بهترين و مناسب ترين تفريح و امكانات را براي فرزندانشان فراهم نمايند.

در ديگر فصل هاي سال باتوجه به زمان تحصيل، شايد وقت كمتري براي گذران اوقات فراغت دانش آموزان و دانشجويان پيش آيد، چرا كه آنها بيشتر وقت خود را صرف مطالعه دروس شان مي كنند. بنابراين والدين نيز مجبور ند برنامه هاي اوقات فراغت خود را با برنامه هاي تحصيلي فرزندانشان هماهنگ نمايند.

باتوجه به تركيب سني كشورمان كه بيشتر جوانان آن را تشكيل مي دهد، برنامه ريزي براي گذراندن اوقات فراغت ميان اين قشر از جامعه از حساسيت بالاتري برخوردار است. يكي از راه هاي مناسب در شناسايي تضادها يا توافق هاي بين نسلي، شناسايي الگوي نسلي فراغت مي تواند باشد، چرا كه نسل جديد در مقايسه با نسل مياني و قديم از الگوي متفاوتي در مصرف اوقات فراغت برخوردارند.

يكي از ويژگي هاي اوقات فراغت در زمان كنوني، تغيير محل آن از خانه به جامعه بزرگ تر است. در حالي كه در گذشته بيشتر مردم در كنار اعضاي خانواده خود به گذران اوقات فراغت مي پرداختند، در حال حاضر بيشتر سعي مي كنند به مراكز تفريحي، زيارتي و مكان هاي خريد بروند.

آنچه واضح است اين كه در ميان نسل قديم، مسافرت هاي زيارتي و ديدار با اقوام در اولويت قرار دارد ولكن در ميان نسل هاي مياني و جديد بيشتر رفتن به مسافرت هاي تفريحي و مراكز خريد اهميت دارد. اين تضادها موجب شده است كه اختلافاتي ميان خانواده ها در گذراندن اوقات فراغت به وجود آيد؛ يعني در حالي كه والدين مشتاق رفتن به زيارتگاه ها و ديدار اقوام شان هستند، فرزندان به صورت جداگانه به فكر گذران اوقات فراغت خود هستند.

در سنين جواني نيز گذراندن اوقات فراغت مي تواند به شيوه هاي مختلفي صورت پذيرد. يكي از اين شيوه ها كه اكثراً با گروه هاي همسالان انجام مي گيرد، رفتن به مراكز تفريحي و مراكز خريد از جمله پاساژهاست.

يكي از مشتريان ثابت و هميشگي مراكز خريد، جواناني هستند كه برنامه ريزي درست و مناسبي براي گذران اوقات فراغت شان ندارند و با دوستان خود بيشتر وقت شان را در اين اماكن مي گذرانند.

متأسفانه پاساژگردي به عنوان يك پديده امروزي، مورد توجه و استقبال زياد جوانان واقع شده است، به طوري كه آنها كمتر با خانواده هاي خود براي ديدن و خريد از اين مراكز مراجعه مي كنند. باتوجه به اين كه دوره جواني به عنوان يكي از مهمترين دوران زندگي انسان ها محسوب مي شود؛ بنابراين لازم است كه در كنار داشتن تفريحات سالم، بيشتر وقت جوانان به مطالعه، تحقيق، پژوهش و برنامه ريزي براي آينده اختصاص يابد.

در اين بين نقش خانواده ها در هدايت و كنترل جوانان در چگونگي استفاده آنان از اوقات فراغت بسيار مهم و حائز اهميت است؛ و ضروري است والدين، ضمن انتخاب دوستان مناسب براي فرزندانشان، برنامه اي مدون و متناسب با روحيات آنان در نظر بگيرند تا آنها وقت خود را به بطالت و آن هم بدون انگيزه و هدفي مشخص در گشتن در مراكز خريد نكنند.

متأسفانه در كلان شهرها به خصوص شهر تهران، مراكز خريد با طراحي به سبك كشورهاي غربي بنا شده اند و كمتر از نماد فرهنگ، هنر و تمدن ايراني- اسلامي در آنها استفاده شده است. همچنين بيشتر مغازه هاي موجود در اين مراكز نيز در طراحي داخلي شان از الگوهاي غربي بهره گرفته اند و اجناسي را كه هم به فروش مي رسانند، اكثرا خارجي هستند. در ويترين مغازه هايي كه البسه و پوشاك مي فروشند، مانكن هاي زننده را مي بينيم كه به لباس هاي عجيب و غريب مزين شده اند. همچنين فروشندگان اين مغازه ها با لباس و مدل موهايي به سبك غربي خود را آراسته اند.

به نظر مي رسد وجود اين نوع مغازه ها و فروشندگان آن تأثير مستقيمي بر روي رفتار جواناني دارد كه از اين مراكز ديدن مي كنند. شايد اكثر قريب به اتفاق جواناني كه در پاساژها ديده مي شوند كمتر به خريد مي پردازند و فقط صرف گذراندن وقت خود در اين مراكز حضور مي يابند.

جداي از تأثير ماهواره ها، مراكز خريد نيز عملا به مكاني براي آشنايي جوانان با آخرين مدل ها تبديل شده اند و موجب شده اند كه جوانان از آن ها الگوبرداري كنند.

به طور حتم رشد قارچ گونه اين مراكز در شهرهاي بزرگ، طبعا بر روي بازديدكنندگان به خصوص نوجوانان و جوانان تأثير عميقي مي گذارد و ذوق و سليقه آنها را نيز عوض مي كند. مراكز خريد بايد مكاني امن و آرام براي خريد تمامي اعضاي خانواده باشد تا خانواده ها بتوانند اجناس و لوازم مورد نياز خود را خريداري نمايند؛ نه اينكه محلي براي ارايه آخرين مدل ها و الگوهاي غربي و جولان جوانان بيكار باشد.

به هر حال وظيفه دستگاه هاي فرهنگي است كه امكانات و مكان هاي مناسب براي گذراندن اوقات فراغت افراد جامعه به خصوص جوانان را فراهم کنند.

هوشنگ سليماني میگونی

انتهای پیام/