وحیدیان کامیار - ارتباط امروزاواخر هفته گذشته بود که خبری کوتاه در حد چند سطر در رسانه های مجازی دست به دست شد و پس از آن هم آگهی کوتاه در یکی از رسانه های مکتوب و سپس فضای مجازی رد و بدل شد که هر کس از فحوای آنها آگاه شد،  آهی کشید و زیر لب آیه استرجاع را خواند. خبر از درگذشت یکی از استادان قدیمی ادبیات دانشگاه فردوسی، دکتر وحیدیان کامیار می داد. صرف نظر از تمام فعالیت های او در حوزه های مختلف ادبی به ویژه دستور زبان، بسیاری او را  شاقول و ترازوی لهجه مشهدی می شناختند.

این تنها نشانی ها از درگذشت استاد وحیدیان کامیار بود و  به جز همین چند عکس و آگهی هیچ مقام رسمی اهل ادبی، آن گاه این درد بزرگتر می شود که بدانیم اغلب زبان‌شناسان معتقدند خاستگاه ادبیات و زبان فارسی کنونی، توس سابق یا مشهد امروزی است و «لهجه مشهدی» یا «فارسی مشهدی» از گران ‌بهاترین گنجینه‌های اصیل زبان و فرهنگ ایران محسوب می‌شود.

برعکس درست 24 سال قبل، آن گاه که طناز ترین چهره  حافظ لهجه مشهدی، علی اصغر میرخدیوی رخ در نقاب خاک کشید میرخدیوی - ارتباط امروزو از این سرای فنا به سرای بقا رفت؛ تشییع پرشکوهی برای او برگزار شد. تشییع پرشکوه میرخدیوی در آن زمان و تشییع غریبانه وحیدیان کامیار در این زمان پیام های بسیار دارد که بی شک بزرگترین آنها گسترش مظلومیت و صدالبته  غربت و مهجوری لهجه مشهدی در سال های حدفاصل این دو رویداد تلخ است. البته شاید برخی مدعی شوند چندوجهی بودن مرحوم میرخدیوی که به حق عنوان «بزرگ ‌پاسدار طناز لهجه مشهدی» زیبنده وی بوده و هست نسبت به تک وجهی و دانشگاهی صرف بودن مرحوم استاد دکتر وحیدیان کامیار که او هم به حق شایسته عنوان «نگاهبان علمی لهجه مشهدی» است، موجب این اختلاف شده اما از منظر این قلم، این موضوع هرچند مهم است ولی اصل پایه نیست.

مهمترین دلیل پایه نبودن این موضوع موجود بودن بدیل برای آن است. به عبارت ساده تر هرچند مشهدی های دهه های 40 تا 70 میرخدیوی را بدان علت که روزگاری به‌صورت زنده در رادیو مشهد و در قالب شخصیت دوست  داشتنی «عمه خانم» برنامه طنز اجرا می‌کرد و یا اینکه سریال تلویزیونی «گل مراد» را نوشت و کارگردانی کرد و در آن خود گل  مراد شد و یا با نوشتن و انتشار  کتابهایی چون «حاضرجوابي هاي شيرين»، «کشكول خنده» و«نمك و نمكدان» که هر کدام مجموعه کاملی از  شيرين ترين لطايف نظم و نثر و اشعاري لهجه مشهدي بودند، بسیار خوب به خاطر دارند اما وحیدیان کامیار دانشگاهی در عصری درگذشت که رسانه حرف اول را می زند و به راحتی رسانه ها می توانستند این اختلاف عام و خاص بودن  را سرپوش بگذارند.

امری که متاسفانه نشد تا بازهم لهجه مشهدی غریب بماند و ما آرزو کنیم فردی یا افرادی روزی یا روز گاری کمر همت گماشته و با بازنویسی آثار چهره های مردمی اهل نوشتن به لهجه مشهدی و گویش خراسانی چون میرخدیوی خوش فکر و خوش قلم در قالب آکادمیک و علمی ارائه شده از سوی استاد وحیدیان کامیار درباره لهجه مشهدی و انتشار آنها در رسانه های امروزینی چون انواع و اقسام اپلیکیشن ها و نرم افزارهای پیام رسان  گامی بزرگ در راه حفظ این لهجه کهن بردارند. گامی که در اصل اقدامی برای حفظ و گسترش زبان  فارسی است زیرا اگر لهجه هایی چون مشهدی و پاسبانان آنها یعنی افرادی چون میرخدیوی یا وحیدیان کامیار از یاد بروند،بی شک در دراز مدت هم زبان فارسی ضعیف و ضعیف تر می شود و آنچه حکیم بزرگ توس با تلاشی سی ساله آن را بازتولید و حفظ کرد تا به ما رسید بدلیل این غفلت به سوی نابودی روان می شود.

*رضا سلیمان نوری، رئیس هیات مدیره انجمن توسعه گردشگری چهارباغ خراسان

انتهای پیام/عکسها از گوگل