طراحی مناسب شهری و تأثیر آن بر روحیه افراد جامعه

همه ما دوست داریم محیطی که در آن زندگی می­ کنیم تمیز و پاکیزه و دارای چیدمان مناسبی باشد و هر از چند گاهی در محیط خانه دست به تغییر چیدمان و جابجایی اسباب و وسایل می ­زنیم تا از یکنواختی درآید. از دید روان­شناسان این تغییر و جابجایی باعث تقویت و شادی روحیه افراد جامعه می ­شود. در کنار تغییر چیدمان، استفاده از رنگ­های شاد و آرامش ­بخش نیز می ­تواند بسیار مؤثر و مثمرثمر باشد و این دو مورد (طراحی مناسب و رنگ) لازم و ملزوم یکدیگرند. بنابراین هنگامی که در محیط زندگی­مان شامل خانه و محل کار با یک طراحی مناسب و زیبا روبرو می ­شویم، حس خوبی به ما دست می ­دهد و احساس آرامش می­ کنیم.

مواردی که ذکر شد فقط مختص خانه و محل کار نیست بلکه می ­بایست این موضوع نیز در طراحی معابر و سطح شهرها که محل تردد افراد جامعه است و به عنوان نماد فرهنگ و تمدن هر کشوری محسوب می­ شود، لحاظ گردد. احساس فرد نسبت به محیط زندگی خود به عنوان یکی از دلایل و عوامل اصلی در رفتارهای او عمل می ­کند. فضای شهری اثر مهمی بر رضایت فرد از زندگی و احساس تعلق به محیط و در نتیجه افزایش سطح مشارکت اجتماعی می­ گذارد و نتایج پژوهش ­ها نشان داده است که رضایت از محله و محیط در میزان مشارکت و تقویت هویت شهری مؤثر است. بنابراین می­ بایست در طراحی فضاهای شهری، آرامش روحی و بهداشت و روانی فرد و جامعه و انتظارات آنها به عنوان متغیری مهم مورد ملاحظه برنامه ­ریزان شهری قرار گیرد. اگر کشوری به خصوص پایتخت و شهرهای بزرگ آن از آشفتگی و طراحی نامناسب برخوردار باشد؛ می ­تواند اثری سوء بر روحیه افراد جامعه داشته باشد. فضای مناسب شهری یکی از عوامل مهم جذب توریسم و توسعه صنعت گردشگری در کشورهاست؛ چراکه صنعت گردشگری یکی از مؤلفه ­های توسعه و پیشرفت هر جامعه­ ی محسوب و موجب رونق اقتصادی و کم شدن نرخ بیکاری می­ گردد.

مواردی همچون چیدمان مبلمان شهری، توسعه فضاهای سبز، جانمایی مناسب تابلوها و بیلبوردهای تبلیغاتی، معماری و تابلوهای سر در ساختمان ­ها از جمله عواملی هستند که می ­تواند در زیبایی فضای شهری تأثیر بسزایی داشته باشد.

 یکی از مباحث مهم در زیبایی شهرها، استفاده و بکارگیری از نماد فرهنگ، هنر و تمدن ایرانی اسلامی است که می­ بایست در طراحی و معماری شهری لحاظ و رعایت  شود. متأسفانه امروزه در طراحی و معماری ساختمان­ ها ی شهری، بیشتر الگوها و نمادهای غربی به چشم می­ خورد که رسیدگی به این موضوع از وظایف مسؤولین فرهنگی کشور است تا با آن برخورد مناسب شود. معماری و فضای شهری نشان دهنده ارزش­ ها و باورهای یک قوم و ملت است. نسبت دادن صفات فرهنگی به معماری یک ملت، بیان­ کننده هویت آن قوم است. بنابراین درک روحیه فرهنگی جامعه و متغیرهای فرهنگی باید در برنامه ­ریزی­ های شهری مورد توجه قرار گیرد و موضوع ضوابط و مقررات شهرسازی از منظر فرهنگی مجدداً مورد بازنگری قرار بگیرد و رسانه ­های همگانی با طرح موضوع می ­توانند کمک ­های فراوانی در این خصوص ارایه دهند. بخشی از هویت شهر و شهروندان حاصل کارکرد نشانه ­های معماری است. هویت بصری شهر با نمادهای آن شناخته می شود. نمادهای ویژه ای که با دیدن آن ویژگی­های یک شهر تداعی می ­شود و حس تعلق شهروندان به شهر از طریق این نمادها تقویت می ­شود. استفاده از نمادهای مذهبی و ملی در طراحی شهری باید مد نظر باشد که این موضوع توجه بیشتر دست ­اندرکاران را طلب می ­کند.

متأسفانه در کلان شهر تهران علاوه بر طراحی و بکارگیری از نماد و سبک ­های غربی در معماری شهری، چیدمان و جانمایی تابلوهای تبلیغاتی به خصوص تابلوهای سر در ساختمان ­ها شامل ادارات و سازمان­ های دولتی،‌ شرکت­ های خصوصی، مغازه ­ها و … وضعیت مناسبی را شاهد نیستیم و برخی افراد بر اساس سلیقه و نظر شخصی اقدام به طراحی تابلوها می­ کنند و این مورد موجب به وجود آمدن بی­ نظمی در محیط شهری شده است. در کنار طراحی و جانمایی نامناسب تابلوهای سر در ساختمان­ ها، بکارگیری و استفاده از کلمات و واژه­ های بیگانه است که با فرهنگ ما همخوانی ندارد.

هوشنگ سلیمانی میگونی

انتهای پیام/عکس از: aftabir.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *