مجموعه چهارجلدی “اسناد و پرونده‌های مطبوعاتی ایران، دهه 80”

به همت عذرا فراهانی، روزنامه نگار، محقق و نویسنده مطبوعاتی، چهار جلد کتاب در 4000  صفحه، به نام “اسناد و پرونده های مطبوعاتی ایران، دهه 80 ” منتشر شد.

مجموعه اسناد و پرونده‌های مطبوعاتی ایران، دهه 80 مشتمل بر اسناد و شرح مفیدی از 816 جلسه محاکمه مطبوعاتی انجام شده در سال‌های 1380 تا 1390 است. در اغلب این پرونده‌ها علاوه بر شرح مفید جریان محاکمه، نسبت به درج متن تصمیمات اتخاذ شده از سوی هیات نظارت برمطبوعات، متن کامل آرای صادره از محاکم دادگستری، اعم از محاکم بدوی، تجدید نظر، دیوان‌عالی‌ کشور و دیوان عدالت اداری در خصوص مطبوعات مورد نظر اقدام شده است.

ثبت دفاعیات و جلسات دادگاه و ارائه آرای مطبوعاتی از سوی تدوین کننده با این اندیشه صورت گرفته است که چنین مجموعه‌‌ای می‌تواند اثر ارزشمندی از وقایع قضایی-مطبوعاتی و موقعیت اجتماعی ایران را در دسترس همگان قراردهد تا هم محققان و پژوهشگران، اساتید و دانشجویان با دسترسی به نمونه‌های بی‌شماری از احکام قضایی و تطبیق آن با یکدیگر در جهت ایجاد گفتمان حقوقی و اجتماعی واحد در این زمینه  قدم بردارند و هم عملکرد جامعه مطبوعاتی کشور و آرای دستگاه قضایی و هیات منصفه مطبوعاتی در معرض نگاه عمومی و نقد و تحلیل صاحب نظران قرار گیرد.

اسناد مورد استفاده در این مجموعه به شرح زیر است:

1- آرای صادره از دادگاه‌های عمومی و انقلاب، دادگاه‌های کیفری استان، دادگاه‌های تجدید نظر استان، دیوان‌عالی کشور، دیوان عدالت اداری و آرای صادره از دادگاه ویژه روحانیت.

2- نظرات هیات منصفه مطبوعاتی که از سوی دبیرخانه هیات منصفه مطبوعات در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته است.

3- نامه‌های صادره از سوی مراجع اداری و قضایی دادگستری به هیات نظارت بر مطبوعات یا برعکس، در خصوص توقیف یا رفع توقیف، تعطیلی و لغو امتیاز نشریات (در مواردی هم این نامه ها  به نقل از جراید کثیرالانتشار آورده شده است).

4- متون مورد شکایت شاکیان و دفاعیات مدیران مسئول نشریات که از طرفین پرونده دریافت و یا به نقل از گزارشات منتشره در جراید به ‌دست آمده است.

پیش از این نیز مجموعه سه جلدی دیگر با نام “اسناد و پرونده¬های مطبوعاتی ایران دهه 70” از عذرا فراهانی منتشرشد. به گفته نویسنده این مجموعه نفیس تعدادی از قضات دادگاه‌های مطبوعات پس از ملاحظه انتشار آرا و تصمیمات‌ خود در مجموعه مذکور، در رسیدگی به پرونده‌های مطبوعاتی و انتشار رای و بیان ادله قضایی مربوط به آن دقت عمل بیشتری به خرج داده و حتی استدلال‌های مورد استناد در آرای دیگر دادگاه‌های مطبوعاتی را نیز مورد توجه و لحاظ قرار می‌دهند. همچنین بسیاری از متهمان دادگاه‌های مطبوعاتی و وکلای مدافع ایشان برای تبیین اقدامات و برائت از اتهامات منتسب به خود، مکررا به آرای مشابه صادره از دادگاه‌های مطبوعاتی و استدلال مندرج درآنها با اتکا به مجموعه یاد شده اشاره کرده اند. انتشار مجموعه پیشین و بازخوانی پرونده‌های متعدد دهه هفتاد توانست اثرات قابل ملاحظه‌ای از حیث درک مناسب‌تر از موضوعات حقوقی و روزنامه نگاری در محافل مختلف حقوقی و قضایی و روزنامه نگاری ایجاد کند. در این مجموعه های مواردی از قبیل موضوعاتی که مطبوعات به دلیل انتشار آنها به محکمه فراخوانده شده اند اعم از نوشتار، طرح، کاریکاتور و…

در مجموعه دهه هشتاد 816 پرونده مربوط به 428 نشریه در دادگاه‌های مطبوعات مورد رسیدگی قرار گرفته است. پنج نشریه‌ای که بیشتر از سایر نشریات مورد اتهام قرار گرفته‌اند به ترتیب عبارتند از: روزنامه های ایران، همشهری، کیهان، جام جم و صدای ارومیه. همچنین بیشترین پرونده‌های مطبوعاتی مربوط به سال 1385 بوده و بیشترین اتهامات نشر اکاذیب، توهین و افترا، پخش شایعات و مطالب خلاف واقع، اشاعه فحشا ومنکرات و انتشار عکس‌ها و مطالب خلاف عفت عمومی و تخلف مطبوعاتی (عدم انتشار ظرف مهلت مقرر قانونی) بوده است. وزارتخانه‌ها، نیروهای نظامی و انتظامی (سپاه، بسیج، ارتش و …)، سازمان‌های دولتی و هیات نظارت بر مطبوعات بیشترین شاکیان حقوقی مطبوعات بوده‌اند. در این دهه 114 نشریه لغو امتیاز و یا به صورت موقت توقیف شدند (67 نشریه لغو امتیاز و 47 نشریه  توقیف موقت).

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *