علیرضا خوش طینت
انسان از بدو تولد تشنه آموختن است و دوست دارد آموخته ها و دانش خود را با دیگران به اشتراک بگذارد. همین نیاز ذاتی، انسان ها را به سمت برقراری ارتباط با دیگران سوق می دهد و موجب پدید آمدن تعامل و تبادل اطلاعات و استفاده از تجربیات و دانش دیگران می کند. ایجاد نمایشگاه هایی نظیر کتاب؛ توجه به همین نیازهاست.
نمایشگاه کتاب تهران، هر ساله با هدف ترویج فرهنگ کتابخوانی و معرفی آثار جدید در حوزههای مختلف برگزار میشود. نخستین دورهٔ نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در سال ۱۳۶۶ در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران آغاز شد و به جز یک سال به جهت شرایط جنگی و دو سال در شرایط کرونایی، این نمایشگاه همه ساله به صورت مداوم برگزار شده و با استقبال خوب هموطنان نیز روبرو بوده است. هر ساله دانشآموزان، دانشجویان و خانوادههای بسیاری برای خرید کتاب و گذراندن وقت در یک محیط فرهنگی به نمایشگاه کتاب مراجعه می کنند.این رویداد مهم بینالمللی هرساله با استقبال پرشورعلاقهمندان به کتاب، ناشران و نویسندگان همراه است و نهتنها فرصتی برای یافتن و خرید انواع کتاب با موضوعات مختلف علمی، فرهنگی، آموزشی و … با تخفیف ویژه بوده، بلکه بستری را برای آشنایی با تازههای نشر و محلی برای دیدار، گفتگو و آشنایی با نویسندگان و ناشران و علاقه مندان کتاب از سراسر کشور فراهم می کند و نویدبخش روزهای خاطره انگیزی برای اهل فرهنگ و مطالعه است. از طرفی می توان گفت فرصت شناخت بیشتر ناشران نیز از دستاوردهای دیگر برگزاری نمایشگاه است.
از جمله جذابیتهای بزرگ نمایشگاه کتاب تهران که بعدا رایج شد؛ برگزاری کارگاهها و نشستهای تخصصی است. ناشران در کنار فروش کتاب، جلسات و پنلهایی با موضوعات مختلف نظیر نقد ادبی برگزار میکنند تا به مراجعه کنندگان این امکان را بدهند که از تجربیات نویسندگان و اساتید بهرهمند شوند. ویژگی مهم این فعالیتها، فرصت ارتباط رودررو با نویسندگان و متخصصان این حوزه است که میتواند به رشد ادبی افراد و گسترش افق های فکری و فرهنگی کمک کند.
از جمله ویژگیهای نمایشگاه کتاب تهران تنوع غرفههاست. غرفهها به گونهای طراحی می شوند که بازدیدکنندگان بهراحتی کتابهای مورد علاقه خود را پیدا کرده وهمچنین بتوانند با ناشران دیدار و گفتوگو کنند. همچنین، بسیاری از این غرفهها دارای امکانات جانبی مانند فضاهای مطالعه، نشستهای بررسی کتاب و کارگاههای آموزشی هستند که این امر ، تجربه بازدید از نمایشگاه را برای علاقمندان به کتاب جذابتر می کند.
هرساله اشخاص زیادی با سلیقههای مختلف در ایام برگزاری نمایشگاه کتاب راهی این رویداد بزرگ بینالمللی میشوند. برخی مراجعه کنندگان ، دانش آموزان و دانشجویانی هستند که به دنبال کتاب تست، درسی و کمک درسی اند و برخی دیگر علاقمندان به کتاب و کتاب خوانی هستند. اما پای ثابت نمایشگاه بین المللی کتاب تهران قطعا دوستداران کتابند که تمام سال برای این ایام برنامه ریزی می کنند تا کتاب بیشتری بخرند و بخوانند و با دستان پر از این رویداد به خانه برگردند.
اما در سالهای اخیر، بهخصوص پس از دوره همهگیری کرونا، نمایشگاه مجازی کتاب تهران نیز پا به عرصه گذاشته و امکان خرید آنلاین کتاب را فراهم کرده است. این نوع نمایشگاه برای هموطنانی که با سختی زیاد و صرف وقت و هزینه فراوان خود را از شهرهای دور برای خرید کتاب به تهران می رساندند و یا اینکه امکان حضور در نمایشگاه حضوری برایشان فراهم نیست و یا حتی افرادی که نمایشگاه گردی در شلوغی و ازدحام جمعیت از حوصله آنان خارج است، بسیار مفید بوده و هست. این افراد میتوانند به سهولت از محل زندگی خود و از طریق سایت رسمی نمایشگاه مجازی کتابهای مورد علاقه و درخواستی را با تخفیف در نظر گرفته شده، تهیه کنند.
استقبالی که از این موضوع شده، تمایل ناشران را نیز به ورود به این بخش به دنبال داشته است. بنابراین خریدارانی که امکان حضور در نمایشگاه کتاب را ندارند، میتوانند بدون نگرانی خرید خود را از نمایشگاه مجازی انجام دهند.
ارسال رایگان کتاب، قابل دسترس بودن و سهولت خرید اینترنتی از سایت book.icfi.ir به عنوان درگاه اصلی نمایشگاه مجازی کتاب تهران، امکان خرید را برای تمام مخاطبان حتی افرادی که آشنایی کمی با سایت های اینترنتی دارند، فراهم کرده است، دسته بندی موضوعی و مناسب کتاب ها، بهره مندی از بن های وسوسه برانگیز و … از ویژگی های مثبت نمایشگاه مجازی امسال بود. هر چند این نوع نمایشگاه نیز ممکن است به دلیل تازه کار بودن با معایبی نظیر جای خالی کتب الکترونیکی، عدم حضور برخی ناشران ، عدم تبلیغات مناسب و … مواجه باشد که امید می رود در نمایشگاه های آتی با برطرف شدن معایب موجود و پررنگ شدن جنبه های مثبت نمایشگاه مجازی ، شاهد اقبال بیشتر این نوع نمایشگاه ها باشیم.
از طرفی، موضوع همزمانی دو نمایشگاه حضوری و مجازی، کار را برای نمایشگاه داران سخت و نفس گیر کرده و ممکن است دشواری هایی را برای ارائه خدمات مطلوب برای آنان ایجاد کند. چنانچه فاصله زمانی بین این دو نمایشگاه در نظر گرفته شود، مشکل این موضوع نیز رفع خواهد شد و غرفه داران با خاطری آسوده به علاقمندان کتاب خدمات ارائه خواهند داد.
و اما سی و ششمین نمایشگاه بین المللی کتاب با شعار، “بخوانیم برای ایران” با تمام خوبی ها و بدی هایی که داشت، روزهای گذشته کار خود را به پایان رساند. این پایان، آغاز جدیدی است برای هر یک از ما، تا با انگیزهای جدید، به دنبال کسب دانش رفته و با عشق به کتاب و فرهنگ، مسیر روشنتر و آیندهای بهتر برای خود و فرزندان این جامعه رقم بزنیم . با پایان این نمایشگاه، ما نه تنها با دستان پر از کتاب، بلکه با قلبهایی آکنده از امید و انگیزه به خانه بازگشتیم؛ انگیزهای که ما را به خواندن، نوشتن و اندیشیدن بیشتر به ارزشهای فرهنگی و ادبی تشویق کرده و به سازندگی و پیشرفت بهتر جامعه امان پایبند می کند.
حضور گسترده ناشران به ویژه ناشران دانشگاهی و پلتفرم های دیجیتال، حضور ناشرهای تازهکار و کسب تجربه جدید، فعالیت های جانبی متنوع، حضور نویسندگان جدید و فعالتر شدن بخش نمایشگاه مجازی، ساماندهی بهتر وسایل حمل و نقل عمومی و خدمات رسانی به مراجعه کنندگان تا ساعات پایانی نمایشگاه، فضایی مناسب و قابل تحمل تر و تهویه مناسب سالن ها و فضاسازی بین غرفه ها و امکانات رفاهی بیشتر ، خدمات رسانی بهینه و اطلاع رسانی درست غرفه های راهنمایی شهروندان، ایجاد فضاهایی برای گفت و گو و تبادل نظر، ارائه تخفیف های مناسب و … از جمله نقاط مثبت این نمایشگاه و تجربه ای غنی برای بازدید کنندگان بود.
علیرغم اینکه مجموعه نمایشگاهی شهر آفتاب برای برگزاری نمایشگاه هایی با حجم بالای مراجعه کننده طراحی و ساخته شده است، اما بنا به دلایلی از جمله بعد مسافت، دشواری دسترسی و عدم استقبال مراجعه کنندگان، این نمایشگاه امسال نیز در مصلی تهران برگزار شد.
موضوع مهم دیگری که در این ارتباط می توانیم به آن اشاره کنیم و نمی شود از آن چشم پوشی کرد، مشکلات اقتصادی و تورم حاکم بر جامعه است که در حضور و خرید مراجعان تاثیر بسزایی داشت. متاسفانه در سال های اخیر و همزمان با تشدید مشکلات اقتصادی در کشورمان، شاهد اثرگذاری مستقیم این موضوع بر بازار کتاب و نشر نیز بوده ایم. همچنین با بالارفتن هزینه های صنعت نشر و دیگر هزینه های مرتبط با حوزه کتاب و بالا رفتن قیمت کاغذ و دیگر اقلام مرتبط با چاپ، قدرت خرید مردم در این عرصه به شدت کاهش یافته است و این موضوع در نمایشگاه امسال به عینه قابل مشاهده بود.
در نهایت آنکه یک رویداد در سطح نمایشگاه کتاب تهران وظیفه دارد از هر لحاظ به معرفی، ترویج و بسط مفاهیم علمی، ادبی، تاریخی، فرهنگی، هنری و هویت ملی به همه اقشار جامعه و به ویژه جوانان تلاش کند و امید است راه برای این مهم هموار شود. و فرصتی فراهم شود تا اصناف و تشکلهای نشر کتاب در ایران، توانمندی های خود را به طور جدی در نمایشگاه های کتاب عرضه کنند.
انتهای پیام/